จากรากสู่ลำต้น จากลำต้นสู่กิ่งก้าน


เรื่อง : ชยพล สุพงษ์

 

ภาพจาก digitaldesignmanali.com

 

โครงสร้างของ เสา และ คาน ของบ้านเรือน จะว่าไปก็เปรียบเสมือนลำต้นกับกิ่งหลักที่ทำให้ต้นไม้คงรูปและยืนหยัดอยู่ได้ โครงสร้างของเสาและคานต้องมีความมั่นคงและแข็งแรง เพราะนอกจากจะต้องรับน้ำหนักของตัวบ้านที่เหลือทั้งหมดไม่ว่าจะเป็นพื้น ผนัง หรือหลังคา ดังนั้นในบ้านหรืออาคารที่มีหลายชั้น โครงสร้างของเสาและคานที่อยู่ชั้นล่างจะมีขนาดใหญ่และแข็งแรงกว่าโครงสร้างของเสาและคานที่อยู่ชั้นบน เพราะจะต้องรับน้ำหนักมากกว่า ซึ่งรายละเอียดต่าง ๆ จะเป็นหน้าที่ของวิศวกรผู้ออกแบบที่จะต้องคำนวณและออกแบบให้เหมาะสม

ในการคำนวณการรับน้ำหนักต่าง ๆ วิศวกรจะคำนวณไล่ตั้งแต่ชั้นบนลงมาหาชั้นล่าง เพื่อจะได้ทราบว่าน้ำหนักของบ้านหรืออาคารแต่ละชั้นเป็นอย่างไร และชั้นที่อยู่ถัดลงไปด้านล่างจะต้องรับน้ำหนักเพิ่มขึ้นอีกเท่าใด เพราะจะต้องรับน้ำหนักของตัวมันเองรวมทั้งน้ำหนักของอาคารที่อยู่เหนือขึ้นไปทั้งหมดด้วย โครงสร้างของเสาและคานที่ให้ความมั่นคงแข็งแรงและปลอดภัยนั้นจะต้องเริ่มต้นจากการออกแบบที่ดี ซึ่งจะรวมถึงการออกแบบโครงสร้างและขนาดของเสา-คาน ชนิดของวัสดุที่ใช้ ขนาดของวัสดุที่ใช้ รวมทั้งคำนึงถึงขั้นตอนและกรรมวิธีที่ถูกต้องในการก่อสร้าง ด้วย

 

ภาพจาก www.tepingenieria.com

 

โครงสร้างของเสาและคานโดยทั่วไปมีทั้งที่ทำด้วยเหล็กและทำด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก โดยโครงสร้างที่ทำด้วยเหล็กมักจะใช้ในงานโครงสร้างด้านอุตสาหกรรมหรืออาคารขนาดใหญ่ ส่วนอาคารบ้านเรือนทั่วไปมักจะใช้คอนกรีตเสริมเหล็ก ในโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กนั้น คอนกรีตจะทำหน้าที่รับแรงอัดส่วนเหล็กเส้นที่เสริมอยู่ภายในรับแรงดึง ซึ่งการก่อสร้างเสา-คานคอนกรีตจะถูกออกแบบโดยวิศวกร โดยจะกำหนดขนาดของคานเสา ขนาดและจำนวนเหล็กเสริม กำลังของคอนกรีตที่ใช้ในการก่อสร้าง

เนื่องด้วยความรู้จากการศึกษาค้นคว้าวิจัยในปัจจุบัน เสาคานคอนกรีตนอกจากจะผลิตโดยการเข้าแบบเสริมเหล็กหล่อในสถานที่ก่อสร้างแล้ว ยังสามารถผลิตหรือหล่อจากโรงงานก่อนจะขนส่งไปประกอบติดตั้งที่หน้างานได้อีกด้วย ช่วยลดกระบวนการการทำงานที่หน้างานและปัญหาการขาดแคลนแรงงานก่อสร้าง ตลอดจนสามารถควบคุมคุณภาพชิ้นงานเสาคานให้มีมาตรฐานจากวิศวกรและโรงงานผู้ผลิต ช่างหรือวิศวกรผู้ควบคุมงานก่อสร้าง ต้องทำการก่อสร้างให้ถูกต้องเป็นไปตามข้อกำหนดในแบบและหลักทางวิศวกรรม อันจะก่อให้เกิดความแข็งแรงของโครงสร้าง และมีความปลอดภัยต่อผู้พักอยู่อาศัยนั่นเอง

 

โครงสร้าง เสา-คาน สำเร็จรูป ระบบ MLS : Multi-joint Lock System (ภาพจาก บริษัท พีดี เฮ้าส์ อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด)

 

เกี่ยวกับผู้เขียน :    ผู้จัดการฝ่ายวิศวกรรม1 บริษัท พีดี เฮ้าส์ อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด

ขอขอบคุณ :         ศูนย์รับสร้างบ้านพีดีเฮ้าส์

                            โทร. 0 2996 0940-6 หรือ www.pd.co.th